Tilburg Virtueel

...in cultuurbreedste zin

Waarheid?






Mijn maag draaide om bij het lezen van de opinie van Pieter vd Kruijs waarin hij pleit voor het recht op niet-religie. Omdat hij dagelijks moet leven met de effecten van religie. En dan somt hij allerlei sexuele ranzigheden en opvattingen op die uit de kerk zouden voortkomen (of dat nu moslim, katholiek of puriteins Calvinistisch is).


Nou dan kan ik er ook wat van. Want niet-religie is ook een geloof waar ik dagelijks de nare effecten van draag. De structurele mishandeling van dieren onder het mom van wetenschappelijk verantwoord. De structurele vergiftiging van mensen onder het mom van marktwerking en wetenschappelijk bewezen voedselveiligheid (wat dan achteraf misschien toch niet zo is); de structurele kindermishandeling in scholen waar ze peuters dwingen tot cognitief onderwijs omdat wetenschappelijk is aangetoond dat dat leidt tot beter aangepaste werknemers (of juist niet, want er ligt ook wetenschappelijk bewijs voor de relatie tussen vroegtijdig taalonderwijs en de toename van dyslexie). Het is juist deze niet-religie waar ik dagelijks de gevolgen en irritaties van ondervind, met dat verschil dat ik er geen afstand van kan nemen, omdat deze niet-religie als waarheid wordt geponeerd.

Dus ik zou wel een bepaling in de wet willen waarin de wetenschap gelijkgesteld wordt aan een religie. Dan begrijpt iedereen dat een wetenschappelijke vinding ook slechts het resultaat is van een proces gebaseerd op een mening en een overtuiging en geen donder met waarheid of feiten te maken heeft. Net zo min als de overtuiging dat reïncarnatie een feit is.
Voor de één is dat een absolute waarheid en voor de ander niet. Nou en? Het is het mens-zijn wat ons verbindt, niet de overtuiging van de geest.

Hier reageer ik op, verschenen in Brabants Dagblad van 8 november 2014, editie Tilburg:

door Pieter van der Kruijs

Ten aanzien van de uitlatingen van Geert Wilders schreef ik eerder dat er eigenschappen aan de mens kleven waar zij/hij niets aan kan doen (ik ben man, blank en Neder­lander). Hierop kritiek hebben is zinloos: ik draag deze eigenschap­pen niet uit, ik ben het gewoon. Bij geloof ligt dat anders en daarop laat de rechter (scherpe) kritiek toe.

Religies plegen standpunten in te nemen en richtlijnen te geven hoe geleefd behoort te worden en dragen dat uit. Op zichzelf mag dat ook, we kennen de vrijheid van meningsuiting. Ze kunnen en mogen ook samenkomen; wij ken­nen de vrijheid van vereniging en vergadering.

Daarmee houdt het wat mij be­treft op als het gaat om grondwet­telijke bescherming: de vrijheid van godsdienst dient eruit te wor­den geschrapt. Dit artikel wordt steeds oneigenlijk ingeroepen als er een uitzondering of bevoor­rechting moet worden gecreëerd.

Valt ritueel slachten onder dieren­mishandeling? Ja, natuurlijk, hoe goed met een scherp mes de keel van een dier ook wordt door­kliefd. Maar religies betoogden dat dat tot hun geloofsbeleving be­hoort. Natuurlijk mag je gerust ge­loven dat er nog een leven na de dood is. Dat is niet omdat dat zo is, maar er zijn mensen die dat willen geloven.

Nu dachten we even dat de katho­lieke kerk zich toleranter zou op­stellen jegens homo’s, een tweede huwelijk na echtscheiding, onge­huwd samenwonenden, maar dat hebben we verkeerd begrepen. Al­les blijft bij het oude. Dat de grondwet en alle mensenrechten­verdragen bepalen dat er geen on­derscheid mag worden gemaakt op grond van onder andere seksu­ele voorkeur, daaraan laat die kerk en meerdere wereldreligies zich niets gelegen liggen. Ook dat we barmhartig – alleen het woord al – jegens homo’s mochten wor­den, is niet juist. Om op de spits te drijven, je zou de vraag kunnen stellen of een christelijke uitbater van een café op grond van zijn ge­loof de toegang voor homo’s mag weigeren? We kenden al de weigerambtanaren die geen ho­mo’s wilden huwen.

Ik wind er geen doekjes om: het is verschrikkelijk dat er zulke denkbeelden in naam van een God worden verkondigd. Over het seksuele misbruik binnen die kerk zijn we nog niet uitgepraat en hoe vrouwen als meisjes door nonnen harteloos zijn behandeld, daarover weten we nog weinig (denk aan de op feiten gebaseerde film de Magdalena sisters uit 2002 of de film Philomena uit 2013).

Vervolgens deed men zijn best zo­veel mogelijk weg te moffelen of te ontkennen. Het afdwingen van gebedsruimtes op werkvloer en dergelijke, ik wil het eigenlijk niet meer. In de kern komt het er­op neer dat ik word opgezadeld met de consequenties van wat an­deren geloven. Nogmaals, ik heb er niets tegen dat de private geloofsbeleving met gelijkgestemden – waarvan vaak ook nauwelijks sprake is – wordt gedeeld, maar laat het voor­al privaat blijven. Zadel er ande­ren niet mee op. Het is al erg ge­noeg dat die standpunten bijvoor­beeld over homo’s zo breed wor­den uitgedragen. Het komt in de buurt van haatzaaien, maar uit­sluiting vanwege een andere sek­suele moraal wordt prominent door diverse religies gepredikt.

Ik wil daar zo onderhand van ver­schoond blijven.

De grondwet zou dus een bepa­ling moeten opnemen die het recht garandeert van de vrijheid op niet-religie. Niet dat dat ervan komt, maar als ik erbij stilsta, kan ik wel denken wat die religies in hemelsnaam aan goeds hebben ge­bracht. In ieder geval geen ver­draagzaamheid jegens andersden­kenden.

Pieter van der Kruijs is strafrechtadvo­caat