Tilburg Virtueel

...in cultuurbreedste zin

Wensbeeld



Wensbeeld

Afgelopen week zond Omroep Brabant op een zonnige zondagochtend, rond de klok van half twaalf, een film over Tilburg uit. Ticket to Tilburg heet het. Een portret van de stad om jongeren te inspireren in onze stad te komen studeren. Waar je ziet hoe studenten charme en nieuw leven brengen in die oude textielstad…

Ik vermoed dat medium en tijdstip zijn gekozen vanwege het gigantische bereik onder jongeren op een zondagochtend bij Omroep Brabant. Onderwijsinstellingen en gemeente trokken de portemonnee om een communicatiebureau uit Den Bosch de stad te laten filmen. De stad zelf was in haar rauwe waarheid niet voldoende. Daarom is met behulp van acteurs en ensceneringen een ‘waarheidsgetrouw’ beeld van de stad geschetst. Twintigduizend euro was het de wethouder waard (ex personeelskosten van de eigen ambtenaren, ex de bijdragen van de onderwijsinstellingen, ex de uitzendkosten) om een filmpje te laten maken door professionals, aangestuurd door professionals van de diverse communicatieafdelingen. Een best wel langdradig filmpje dat appèleert aan een waarheid die niet helemaal waar is ofzo; een gewenste waarheid; een wensbeeld. Professionals zoals ze bestaan in ambtenarenland hebben hierover vergaderd. Misschien zelfs wel een designconsultant die de taak heeft om belanghebbenden gecommiteerd te houden op uitgezet beleid, een communicatiestrateeg die de verbinding kan maken met de doelgroep en/of een jongerenexpert die in staat is een nieuwe taal te creëren. Samen met het bureau uit ‘s-Hertogenbosch. Vervolgens hebben opdrachtgevers, dus ook de gemeente Tilburg, het filmpje goedgekeurd. Ook de zinnen die vertellen dat Tilburg een lelijke stad is, heel lelijk, maar gelukkig wel gezellig.

Het filmpje laat luid en duidelijk het wereldbeeld van de makers en de opdrachtgevers zien. Het is net echt. En dan is daar ineens de verstandige student die precies weet wat arme sloebers in India nodig hebben. Hij zal de vooruitgang daarnaartoe brengen. Deze student wordt in zijn nobele idealisme gesteund door het ministerie van Economische Zaken dat zich voor de gelegenheid heeft vermomd als Starterslift. De film wordt vervolgd met een in scène gezet college over filosofie van de economie ofzo, waar wordt gesproken over het structureren van de vrije markt. Structureren van vrijheid, mooi proza vind ik dat. Bijna een toverspreuk: hocus pocus pilatus pas, met nog meer structuur zag ik dat de chaos weer overzichtelijk was. En zo wandel je 20 minuten al kabbelend, lichtvoetig en zonnig door het wensbeeld van ons stadsbestuur waarheidsgetrouw Tilburg waar het één en al feest en talent en succes is dat wordt gebracht door de studenten.

En mijn hart huilt nu. Is dit de toon die wordt gezet in de gemeentelijke communicatie, in de citymarketing die ons miljoenen kost, maar waar geen democratische controle op mogelijk is (al kun je je afvragen wat die waard is als je ziet dat dit filmpje onder de ogen van de democratische controle is geproduceerd). Want moet ik nu echt de conclusie trekken dat ons college van D66, CDA, Groen Links en SP dit wereldbeeld ondersteunt? Dat zij staan voor verhulde boodschappen in een alsof objectief filmpje waar je zendtijd voor koopt op publieke zenders? Dat dat de betekenis is die zij geven aan transparantie en betrouwbaarheid?

Moderne heiligen: blog van de EO over broodpater Poels En dat in een week waar een andere overheidsorganisatie, de publieke omroep, vijf dagen lang een uur Tilburg laat zien. Grondig en nieuwsgierig is de redactie op zoek gegaan naar de stad Tilburg. Door op zoek te gaan naar echte mensen en echte gebeurtenissen. Door heel helder te zijn in haar vertrekpunt, en door respectvol de soms rauwe werkelijkheid in onze stad in beeld te brengen. En steeds die mooie stad. De Evangelische Omroep stelt – hoe kan het ook anders- geloof én een hoop liefde centraal. Loyaal en royaal hebben ‘we’ meegewerkt (een hele batterij aan bekende en minder bekende Tilburgers passeren de revue) en de redactie heeft haar keuzes gemaakt. Geen communicatieafdeling, designconsultant of kernboodschap komt daaraan te pas. Het resultaat is vijf uur lang televisie, verdeeld over vijf dagen, portretten van de stad op NPO2. Misschien ook niet mijn beeld van de stad, maar ik herken er wel Tilburg in. Het geeft een eerlijk beeld dat de makers van Tilburg hebben gekregen en geen wensbeeld. Het heeft de begroting van Tilburg geen cent gekost. De opbrengst is in marketingtermen onbetaalbaar. De schade voor het citymarketingproject mogelijk groter, mocht het verhaal van de EO onverhoopt indruisen tegen het wensbeeld dat de ‘onafhankelijke’ stichting van vijf miljoen onder voorzitterschap van de verantwoordelijk wethouder heeft.
Het materiaal waar je Tilburg mee kan laten stralen en schitteren ligt voor je voeten op straat, is er gewoon. Als je het wilt en kunt zien. En toch, toch kiest ons stadsbestuur -al dan niet vermomd als partner in een samenwerking met het onderwijs of verkleed als onafhankelijke stichting- ervoor zich voor de stad en haar
opdrachtgeversinwoners te schamen en te werken met wensbeelden. Ik schaam me dan voor mijn bestuurders.
Kunnen of willen ze niet?