Tilburg Virtueel

...in cultuurbreedste zin

TilburgZoap - Aflevering XIX


Zjef Naaykens

 

Nee, dat deed Joo P. (buitenzetter – geen binnenvetter ) dus heel anders. Niks een minigalerietje in de huiskamer, hij had niet eens een huiskamer. Hij had ook geen atelier, allemaalballastnepromantischbourgeoiskunstenaarsgepamper.

Zijn 60-e verjaardag had hij gevierd in de voormalige Hasseltse kerk en die was al amper groot genoeg geweest. Nee, de wereld was zijn podium, overal was zijn galerie. In dit geval de Braderie van de Korvelseweg op Koninginnedag.Joo P. had zich altijd al onttrokken aan het gezag, vanaf zijn pubertijd. Hij had daarvóór al genoeg gezag meegemaakt in internaten en tehuizen, terwijl hij nooit iets verkeerds had gedaan. De Peuter was hij al heel vroeg tegengekomen, nog vóór de ontwikkeling van zijn spiermassa, gelukkig voor de Peuter. Anders was het hem nooit gelukt om Joo P. achter de tralies te krijgen. En dat alleen maar omdat Joo P. eens op een middag vroeg uit school was thuisgekomen, nog vroeger dan anders. De Peuter was toen Joo P.’s moeder aan het peuteren, zoals hij dat zelf noemde en Joo P. was enorm geschrokken. WAT? Had hij geroepen. Zonder condoom? Ja jongen, dacht jij dat je dan jij mét verwekt was? Deze ontmoeting was het begin geweest van een lange carrière van Joo P., waarbij hij ervoor zorgde dat hij vooral niet te vroeg piekte. Aangezien hij door zijn levensstijl geen pensioen kon opbouwen was het zaak om tijdens zijn prepensioen zijn leven zoveel artistieke en filosofische bagage te verwerven dat hij na zijn 65-e genoeg gewicht had om zijn AOW aan te vullen. Hij had er zelfs een zwaar hoofd in of die nog wel zou bestaan als hij de gerechtigde leeftijd had bereikt.  Zijn eerste en enige opleiding was die in de criminaliteit, op de internaten dus. Dat werd geen succes, Joo P. heeft het nooit verder gebracht dan de slecht georganiseerde misdaad omdat de wezenlijke criminele kennis op die school  werd overgedragen in een-op-een sessies, waarbij je met ontbloot onderlijf op schoot van de leraar diende plaats te nemen. Iets wat Joo P. nooit ofte nimmer zou doen, zich schamend voor zijn gebreide onderbroek, die zijn oma voor hem gemaakt had en waarvan hij gezworen had dat hij die nooit meer uit zou doen. Hij zou het niet eens meer gekund hebben, hij was vergroeid met dat ding. En zijn opa had hij gezworen dat hij nooit een witte boord zou dragen dus ook die tak van belastingvrij invoeren was uitgesloten. Nee, als hij ooit iets wilde bereiken was hij aangewezen op zijn eigen brein en inzet. Daarom begon hij met boksen. Een gezonde geest moet ergens beginnen tenslotte. En die grote boksbroeken bedekten ruimschoots de gebreeën broek. Die kwam goed van pas want in het illegale circuit werd volop onder de gordel gestoten. Later in de sauna werd dat natuurlijk een ander verhaal, maar toen had Joo P. zijn schaamte (en zijn gebreeën onderbroek) al lang afgelegd. Zijn goddelijk getrainde lichaam bezorgde Joo P. diverse sleutelposities in het Tilburgse uitgaansleven. Niet vreemd, want zijn bijnaam als bokser was ‘Daanser’. Je had toen de Tilburgse School, met onder anderen Jan Schel, waarvan de besten internationaal in discotheken dansten, lang voor Marc Mulders c.s. Na zijn top als danser/bokser ging hij in tegenstelling tot andere sportcollega’s die na hun carrière een sigarenwinkel of koffiesjop begonnen zich bezighouden met de vormgeving van het uitgaansleven, gebaseerd op zijn internationale cultureel-commerciële ervaring. Er was toen nog bijna niks op dat gebied in Tilburg en hij zag grote potentie. Het publiek diende zo te worden samengesteld dat er een consistente stroom financiën zou ontstaan die een degelijke meerjarenplanning en schaalvergroting mogelijk zou maken. Om dit te bereiken ging hij desnoods zelf aan de deur staan, zoals bij Full House aan het Piusplein, dat van een plattelandsdisco uiteindelijk uitgroeide tot het eerste grandcafé van Tilburg. Zo bepaalde hij de samenstelling van het publiek bij diverse horecagelegenheden. En hij was streng aan de deur. Zijn culturele contacten die hij toen legde zijn hem later goed van pas gekomen. Voor wat hoort wat aan de deur, en zeker aan de achterdeur, dus Joo P. bouwde in de loop der jaren een enorm virtueel tegoed op bij de culturele en financiële elite. Types als Havick, de Kromme, Wagemakers, pianisten, journalisten en wethouders had hij in zijn zak en van De Peuter had hij nooit meer last gehad, nadat hij hem als een stadsbus van de weg had geramd. Zakenlieden, restauranthouders en zelfs multiculturele snackbarhouders, ze zagen hem allemaal graag komen. Maar ook de kunstbroeders en –zusters erkenden hem als een soort godfather. Hij kende ze allemaal en, vooral, zij kenden hem. Toen zijn klus er op zat met de komst van McDonald’s naar het Piusplein had hij een plan had ontwikkeld voor centraal koken, er waren immers veel te weinig goede koks in Tilburg. En het voordeel ervan was dat er geen kostbare centrumvierkantemeters waar mensen konden zitten te omzetten gebruikt hoefden te worden voor apparatuur en opslag. Ach, het had ook geen haast gehad want het Tilburgse publiek was helemaal nog niet klaar voor goededusdure restaurants, ze moesten eerst maar eens wennen aan sjewarma en pieza. Het plan zou pas 20 jaar later zou worden uitgevoerd. Daarna was hij gaan schilderen, na eerst een jaar of tien sabbaticalsauna’s. Eerst gewoon muren sausen en deuren lakken, ja je moet ergens beginnen. Van deuren maakte hij schilderijen en dat werden dan weer tafels. En hij ging zich bekwamen in de filosofie van het Enneagram, maar dat kwam omdat hij dacht dat dat stond voor henneppergram. En dit terwijl hij niet rookte (dwz niet van zichzelf, alleen van anderen). Met name die leer had hem tot de gedachte gebracht dat het verstandig was voor de verkoop van zijn schilderijen op de braderie om een aantal bekende dichters uit te nodigen om hem op deze volksmarkt te vergezellen. Hij zou dan zelf voor hun security zorgen, Tilburg was tenslotte een van de onveiligste steden van Nederland, en de dichters kregen een mooie onkostenvergoeding. En na afloop natuurlijk een goed besprenkelde evaluatie in Wijnhandel van Bilsen. Dat laatste argument had de top 3 van Tilburg gelokt: Mikkers, Raak en Naaijkens, hoewel de laatste strikt genomen geen dichter was, maar hij kon wel goed rijmen en misschien trok hij nog wat extra volk. Het Brabants Koeriertje had er als volgt over bericht, de volgende dag: 

Wie niet horen wil moet lezen
Tijdens de braderie van de Korvelseweg op Koninginnedag zijn in een Literaire Afwerkplek meer dan honderd gedichten aan de man gebracht door Jasper Mikkers, Cees van Raak en Zjef Naaijkens. Het onderstaande gedicht is die dag door hen gezamenlijk geschreven, gecoacht door Joo P. en gepowerd door Peerke. De Bodega van Van Bilsen was na afloop de locatie van de evaluatie die samen met een sterke vertegenwoordiging van de lokale middenstand werd gevierd. Besloten is toen dat zowel uitstraling als effectiviteit van de slechtweervoorziening voor de dichters (partytentjes) volgend jaar beter moeten. Dit alles uitsluitend ter ondersteuning van de inburgering van de poëzie. Een kniesoor vond het afsluitende buffet aan de magere kant (er was geen afsluitend buffet). De aspergewijn maakte echter veel goed. 
De manifestatie leverde het volgende gedicht op:

Geweld, seks, vreten en poëzie
 
Drie Tilburgse dichters die hadden toch pechZe moesten braoieren*) op de Korvelseweg.Jonge schonen liepen voorbij, ze zagen de dichters nietEen oud vrouwtje stond wel stil maar zei: die lui zijn kierewiet. Een man riep de dichters toe - met aan zijn hand een fiets -Ik luister liever naar mijn moe, ik wil nog geen gedicht voor niets!De dichters sloegen hem bont en blauw, de woorden lagen in bloed op straatEn schreeuwden in het rond: kwaadschiks als het niet goedschiks gaat! Verstoken van klandizie bedachten de dichters iets geks:Als we met geweld geen gedicht verkopen dan doen we het met seks!De dichters ritsten hun gulpen open en hebben op hun lijf geschrevenMaar het publiek is doorgelopen en niemand is voor hen gebleven. Wel stonden er lange rijen bij friettent en kebabDus schreven de dichters teksten op rijstekorrel en appelflap.Maar zij die er van aten konden de woorden niet verterenEn de dichters konden er de volgende dag geen boterham van smeren. Tilburg, Koninginnedag 2008© Jasper Mikkers, Cees van Raak, Zjef Naaijkens 

*) Braoieren (boven het spoor ook wel braajeren): het op laagdrempelige wijze aan de man brengen van hoogwaardige poëzie door dichtersmissionarissen in prachtwijken (50 cent per gedicht, 3 voor een euro).

Tekst: Zjef Naaykens

Illustratie: Hjalmar van den Akker