Tilburg Virtueel

...in cultuurbreedste zin

Fout
  • Fout bij het laden van feeddata
Het Weemoed Bonus Bankje

In een tijd dat kleine banken door fusies door grote, internationale geldinstellingen werden opgeslokt en verplicht tot het oplichten van hun cliënten, hield ergens in het midden van Noord-Brabant één klein bankje moedig stand, de spaarkas van een klein cafeetje in een voormalige moderne industriestad. Het bankje had weinig spaarders, het had ook maar 35 gleuven. Daarom stonden de mensen die hun dierbaarste bezit in die gleuven mochten steken, stijf van trots en fluisterden, als ze weer eens in de krant lazen dat er ergens een bank over de kop gegaan was: niets is zo safe als de bank van Weemoed. En ze bestelden van tevredenheid een wijntje op afbetaling.

Café Weemoed had heel bijzondere wijnen, niet omdat ze geschonken werden uit portglazen, maar vanwege hun prijs-kwaliteit-verhouding. Die van twee euro had een scharlaken robe met een neusje van bosviooltjes, bramen en bessen en een elegant en intens bouquet dÁldi. De witte van twee euro  was strakdroog en vol, agreabel en fruitig, expressief met zachte, knisperende zuren en van een vegetale, mineralige, pittige en frisse gôut de pickalily. Om nog maar te zwijgen van de wijnen van 2,50. Hun smaak werd begeleid door een toefje zacht fruit van kruisbessen, met tropische zongerijpte nuances, delicaat en van een grande finesse, kruidig, met een licht toontje van pepertjes en een hint van romige boter, alles in perfecte balans en uitgezocht en goed bevonden door maître George van den Bosch, de sommelier van Café Weemoed  persoonlijk.

Toch kwamen de wijnkenners nauwelijks om de smaak naar hun favoriete cafe. Het ging hen vooral om de afdronk van de wijnen.  De wijnen van Weemoed hadden alle een afdronk van minstens twee uur en vaak zelfs tot het sluitingsuur.

Maar dat zijn allemaal extra zegeningen. Het gaat nu om de spaarkas van Weemoed, ofwel het WBB, het Weemoed Bonus Bankje. Dat woord bonus werd bedacht door de commissaris van de weemoedige geldinstelling,de heer Nico Claasen, registeraccountant, maar vooral bekend als achteruitschaker en aawhoer. Hij rekende de CEO's van de WBB, de dames Selma van Gorp en  Els Geerts, voor dat, als ze zouden beleggen in wind en lucht, ze zichzelf aan het eind van ieder jaar een gigantische bonus zouden kunnen geven. “Zo gaat dat met grote banken ook,” legde Nico uit. Maar de dames hielden niet van luchtfietserij, niet omdat ze hoogtevrees hadden, maar omdat ze nog echte vrijwilligers waren. “Een bonus?”, zeiden ze, “We willen nog ginnen bolus.”

En daarom een applausje voor Selma en Els en ook een beetje voor Nico natuurlijk. Want het kan ook heel anders. Neem bijvoorbeeld de ervaringen van Weemoeds gloednieuwe spaarder, de heer Stan van den Broek, voormalig bedrijfsvoerder van een keldertuinderij. Hij zette een van zijn geheime vermogens, een som van 88.000 (huithuitmille) (spreek uit als wietwietduizend) euro op een buitenlandse bank. Dat gaf veel rente zeiden ze. De bank werd echter overgenomen door het Belgische Dexia en na nog geen jaar kreeg Stan een brief thuis dat de tienduizend euro vervlogen waren en of hij maar onmiddellijk 240 euro wilde overmaken, dan zouden ze verder niets meer van hem eisen. Geen wonder dat Stan dolgelukkig is dat hij met zijn financiën nu bij het WBB terecht kan. Hij vroeg teveure nog wel òn Selma's: Mar hedde gullie dan wel een goej spaorsyteem? En Selma stelde hem gerust: Wij hanteere het vroedvrouwsysteem, zisse.  we haole erèùt wètter in zit. Kèk, en dè is wè Stan moet hebbe. Want hij heej geld noodeg. Uit betrouwbare bron weet ik dettie Alzheimer heej. Besmettelijke Alzheimer, waarschijnlijk overgekregen van een van de vaste klanten hier. “En daor zèèk nie blij meej,” zittie. “Als ik me ooit kan herinneren van wie ik het heb, dan is dieje meens nog nie jaorig.”

Maar terug naar het WBB. Vroeger heette het Weemoed Bonus Bankje nog gewoon spaarkas. Dat kwam omdat er toen nog een echt bankje in cafë Weemoed stond. Om plaats te maken voor een band zette George het bankje echter op een dag zo lang op de vuilcontainer achter. Zet ik morgen wel terug. De volgende ochtend vroeg kwamen echter de mannen van het Brabants Afval Team en zij waren zo aardig om bij hoge uitzondering ook iets in de kraakwagen te gooien wat niet in maar op de container stond. Weg bankje van Weemoed. Jammer, want het was nog ooit voor 400 euro door Willem Weemoed in een Engelse pub  gekocht en was daarmee meer waard dan de hele verdere inboedel van het café. Nu is het duurste interieurstuk van Weemoed ongetwijfeld het antieke reclamebord van Moortgat, dat ik op zo'n 300 euro zou schatten. Mogelijk was het tevoren ook al het duurste dingetje hier binnen, want als Willem Weemoed vertelt dat hij iets voor 400 euro gekocht heeft, moet je ervan uitgaan dat het voor 40 is geweest. Of kennen jullie de naamgever van dit café niet meer?  Sjaak, zie hij ooit tegen mij, het liefst heb ik dat ze thee drinken. Een kop thee kost me nog geen dubbeltje, maar weet je wat het is met die verrekte theedrinkers, ze vatten er altijd maar ene en daar doen ze dan ook nog een uur over.    

Gelukkig heeft Weemoed weinig last van klanten die maar één consumptie nemen. Buiten mezelf ken ik er eigenlijk geen.

Ja, in principe drink ik altijd maar één pintje, maar van dat één glas word ik enen aandere meens en dieje aandere meens die kan me toch zèùpe.

En zo kan het lèèke dè ik wel eens een bietje òngeschoote raak. Laatst was het zo erg dat Bram me een glas water presenteerde om wat bij te komen. Maar daar was ik het niks mee eens: Wees zuinig meej waoter, riep ie. Drink bier! Waoter hebbe we al veuls te veul. De meens bestao vör zeuvenentaachetig procent öt waoter en nog zèn de geheelonthaawers nie tevreeje.

Jè ik drink wellis teveul, maar gelukkig heb ik een vrouw diettum òk lust. Ze stuurde me pas nòr de supermart meej honderd euro om botschappe te doen. Ik kos men èège wir is nie inhaauwe en kocht vur 99 euro wèèn, bier en draank en vier broojkes vur de rest van het geld. Théús sjouw ik alles nòr binne en ik zaag d'r al bedenkelijk kèèke. Ja, het was in de reklaome verontschuldig ik men èège nog. Zissie: Mar Sjaak, wè moeten we toch meej al dè brood doen.

Over brood gesprooke. Om te vörkoome dèk zat wor, bestel ik wellis 'nen tosti. D'n irste lot Johan mistal verbraandde om oe die moeilijke bestellinge aaf te leere. Mar agge honger blèt haauwe, mokt ie er toch ècht eene. As ge die dan op hèt, vraogt ie zelfs: En heeft het gesmokt? En as ge dan zegt: ik heb ze wellis beeter gegeete, dan zeej Johan meej een staole gezeecht: Mar toch nie hier.

Een mènneke hörre, die je Johan. Ik heb liever ne klaant meej Parkison dan eene meej alzheimer, zittie, ze kunne beeter een glas bier omstoote dan vergeete te betaole.

Ach spaore? Wörröm eigenlijk? Om straks het bier te kanne koope wor ge naa zin in het? Ik doeder zelf nie on meej. Temeer omdèk nogal es weg ben en as ge nie elke week zèt, dan krèdde nog boete ôok, of ge moet een briefke in oew gleuf steeke. Bijvoorbeeld: Stan de Laat, vanwege vakantie tweemaal. Of ben weg tot 6/12, Freek.

Maar er bestaan ook andere briefkes. Bijvoorbeeld: moest 5 euro in 15 douwe, douwde het in 16, SHIT, Bibi.

Hoe zou dè naa gekoome zèèn?

Veruit de meeste briefjes zijn van ene Walter K. Die is aaltij weg of onderweege. En dè zittie dan zo: De heer W. Kerkhofs moet zich drie weken in het buitenland vervoegen wegens bezigheden buitenshuis. Of: Ben 3 weken in Duitsland, probeer de gejatte fiets van mijn vader terug te krijgen. Of: Walter is meej de herremenie meej. Vandaar een antiboetebriefke.

Als ik iets te zeggen had bij het WBB, dan gooide ik zo'n figuur als Walter Kerkhofs er onmiddellijk uit. Niet zozeer omdat hij zo dikwijls afzegt, maar enkel en alleen uit schrik. Hoe verhoudt de heer Kerkhofs zich ten opzichte van de waardevastheid van geld? We hebben geen keiharde bewijzen dat dit slecht is, maar we weten wel, dat sinds hij een huis in Griekenland heeft aangeschaft, het geld in Griekenland verdwenen is. Godweet hoeveel Grieks geld zonne tycoon als Walter in Weemoed in veiligheid heeft gesteld? Misschien zijn er wel meer Weemoedspaarders die hier gigantische vermogens zwart geld aan het wit wassen zijn. Als ik zo eens rondkijk, zou dat heel goed kunnen. Laat ik dus maar vlug ophaauwe over het weemoedig Weemoed Bonus Bankje, voordat de FIOD er lucht van krijgt. 

O weemoed, cafeeke nor men hart, vol meense die teege-n-oe leutere, aauwmeute, kwatse en maawe. Ge hèt er gin enceclopedie noodeg, omdètter aaltij wel iemes binnen is die alles wit, o cafeeke vol aaw vlamme die kaokele as kiepe zonder kop, ok m'n èège heur ik baozele,  neuzele en kwatspraot verkôope oover niks, mar goed dat ik er mèèrege niks meer van weet. Teegenover mèn zitter eene te zaoge en te zeure en daorneeve heur ik wir twee aander zêevere en aauwbette. Verderop stao iemes steupe te vertelle en giebere hullie die löstere. Ik laot ze mar ònmeukele en klassieneere, het hiet weemoed hier en er is nog bier en wijn volop. Het is hier een van de wonderlijkste plekken op aarde. Ge kunt er as eneTilburger binnenstappen en drie uur laoter as ene Maleier nor buiten vallen. Een cafe waor één kop erwtensoep twee gangen is: éne gang naor oewe snert en onmiddelllijk daornao ene gang naor de plee, waor ge kunt piese, poepe en leeze tegelijk. Wen café, wen café.    

Het was mèn, Jaak van de Ven, voormalig putjesschepper en pseudoloog, dörröm een grote eer om de spaorkas van Weemoed meej te koome leeghaole. Umdè ik nie zonne spaorder van m'n èège ben, moedig ik aander meense gère aon om dè vur mèn te doen. Dus leeje van de spaorkas, ge wit wor ge meej oew cente terechte kunt. Of om het ter besluit meej een gedichtje te zeggen:

Al wietter meedoet
òn de spaorkas van weemoed
riskeert meej deez baank
gin kaans op gejaank
de rente is nie fors
mar er gao niks nòr George
zodègge bij het ötbetaole
'ne keer lekke deur kunt haole
totdagge alles wè laag op te hoope
in eene keer hèt opgezoope
en vènde dè nogal 'ne herejeej
helpt sjak van de ven oe gère meej. 

© 2012 JACE van de Ven